PCOS je najčešći hormonski poremećaj kod žena u reproduktivnom dobu, ali i vodeći uzrok problema sa plodnošću danas. Iako se decenijama istražuje, naučnici još uvek nemaju potpunu sigurnost šta tačno izaziva ovaj sindrom. Smatra se da je rezultat kombinacije genetskih faktora i uticaja spoljašnje sredine.

🔹 Šta je PCOS?

Sindrom policističnih jajnika (PCOS) je kompleksan poremećaj koji pogađa hormone, metabolizam i reproduktivno zdravlje žene. Glavni problemi nastaju zbog povišenog nivoa muških hormona – androgena i neregularnih menstrualnih ciklusa.

⚠️ Važno: Nisu sve žene sa PCOS-om pogođene svim simptomima. Ponekad sindrom može proći skoro neprimećen, a dijagnoza se postavlja tek kada se jave problemi sa trudnoćom ili hormonske analize pokažu odstupanja.

Zanimljivost: PCOS se često naziva i “tiha hormonska nepravda” jer mnoge žene dugo žive sa simptomima ne znajući pravi uzrok.

🔹 Simptomi PCOS

Menstrualni poremećaji. Kod žena sa PCOS menstrualni ciklusi su često neredovni ili izostaju:

• Kasna pojava prve menstruacije
• Manji broj ciklusa godišnje od očekivanog
• Izostanak menstruacije duže od 3 meseca (ako nije trudnoća)
• Ciklusi bez ovulacije – jajna ćelija ne sazreva
• Simptomi povišenih muških hormona
• Povišeni androgeni mogu izazvati različite fizičke promene:
• Akne i bubuljice
• Pojačana maljavost (hirsutizam)
• Gubitak kose
• Gojaznost, često u predelu stomaka
• Insulinska rezistencija i povišen nivo insulina
• Neplodnost
• Povišene masnoće u krvi
• Povišen krvni pritisak
• Brojne male ciste u jajnicima

⚠️ Nije obavezno da se svi simptomi pojave – PCOS može biti i “tihi”.

Kod nekih žena prvi znak sindroma može biti upravo problem sa začećem, dok se drugi simptomi tek naknadno otkriju.

Dijagnoza se postavlja na osnovu kliničke slike, laboratorijskih i ultrazvučnih analiza:

1️⃣ Hormonski panel – obično 2. ili 3. dan ciklusa

2️⃣ Test opterećenja glukozom (OGTT) sa 75 g glukoze – merenje glikemije i insulinemije

3️⃣ Ultrazvučni pregled jajnika

4️⃣ Ultrazvučni pregled abdomena

Žene sa potvrđenim PCOS imaju povećan rizik za gestacijski dijabetes, odnosno šećernu bolest koja se javlja u trudnoći.

Test OGTT ne samo da otkriva rizik od dijabetesa, već može pomoći lekaru da proceni koliko je insulinska rezistencija izražena – što je ključni deo terapije PCOS-a.

Ako se PCOS ne kontroliše:

→ Može doći do gojaznosti, što pogoršava insulinsku rezistenciju

→ Povećava se rizik od dijabetesa tip II

→ Može se javiti povišen krvni pritisak, što povećava šanse za kardiovaskularne bolesti

→ Dugoročno može uticati i na kvalitet života, energiju i emocionalno zdravlje

💡 Zanimljivost: Kod žena sa PCOS metabolički problemi se često javljaju pre nego što se pojave reproduktivni simptomi.

🔹 Terapija i lečenje

Lečenje PCOS zavisi od godina žene i njenih prioritetnih ciljeva:

Regulacija menstruacije

Smanjenje maljavosti

Kontrola telesne težine

Povećanje šansi za trudnoću

 

Lečenje PCOS-a zahteva strpljenje i individualni pristup. Svaka žena reaguje drugačije na terapiju, a kombinacija lekova, ishrane i fizičke aktivnosti često daje najbolje rezultate. Studije pokazuju da i blagi gubitak težine od 5–10% može značajno poboljšati hormonsku sliku i šanse za trudnoću kod žena sa PCOS.

 Kada potražiti pomoć?

Ako primetite bilo koji od simptoma ili planirate trudnoću, važno je da se obratite stručnjaku. Rana dijagnoza i terapija mogu značajno poboljšati šanse za plodnost i zdravlje uopšte.

📞 Kontakt za podršku i pomoć:

Centar za vantelesnu oplodnju: 0800 333 030

Udruženje Šansa za roditeljstvo: 061/624-5224

✨ Zapamtite: PCOS nije kraj plodnosti – već signal da je potrebno pratiti hormone, metabolizam i redovno se konsultovati sa stručnjacima.